Kıdem Tazminatı

Merhaba. Kıdem Tazminatı çeşitli sebeplerden dolayı personelin işveren tarafından iş akdi fesih edildiğinde personele ödediği tazminattır. Personel kendi isteği ile işten ayrılıyorsa kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ayrıca kıdem tazminatının söz konusu olabilmesi için tam bir yılın dolması gereklidir. Kıdem yılı 365 gün kabul edilir. Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesintisi 0,00759 yapılır. Aynı işverene bağlı olarak birden fazla işyerinde çalışan işçinin hizmetleri birleştirilir. Kıdem tazminatı karşısında, iş yerinin devri yapılsa bile eski işveren ve yeni işveren birlikte sorumludurlar.

İşçinin çalıştığı her geçen yıl için 30 günlük brüt ücret karşılığında kıdem tazminatı hesaplanır.  Bir yıldan artan sürelerde günlük olarak hesaplanıp toplama eklenir.  Brüt ücrete süreklilik arz eden ikramiye, prim, yol yemek yakacak yardımı gibi parayla ölçülen tüm ödemeler katılır. Buna giydirilmiş brüt ücret adı veriliyor.

Kıdem tazminatı yüksek maaşlarda tavana göre hesaplanır. Bu tavan her sene devlet tarafından belirlenir. Yani siz 10 bin lira brüt ücret de alsanız, çalıştığınız yıl en fazla belirlenen üst sınırla çarpılıyor.

2017 yılı için kıdem tazminatı tavanı

01.01.2017 - 30.06.2017 : 4.426,16 TL

Kıdem Tazminatının Ödeneceği Durumlar

*İşçi niteliği taşımak,

*Sözleşmenin kanunda öngörülen biçimde sona ermesi,

*İşveren tarafından sözleşmenin feshi, (sağlık ve zorunlu sebep, 17. madde)

*İşçi tarafından sözleşmenin feshi, (sağlık, ahlak kuralları ve zorunlu sebep)

*En az 1 yıl kıdem bulunması,

*Askerlik nedeniyle fesih,

*Emeklilik nedeniyle fesih,

*Kadınların evlilik nedeniyle işten ayrılması,

*İşçinin ölümü.

Kıdem Tazminatına Esas Olmayan Ödemeler

• Fazla mesai ücretleri,
• Doğum, ölüm, evlenme yardımları,
• Hafta tatili ve yıllık izin yardımları,
• Hastalık ve doğal afet yardımları,
• Yolluklar ve seyahat harcamaları,
• Eğitim yardımı
• İş elbisesi ve kişisel koruyucu bedelleri

Kıdem Tazminatına Esas Olan Ücret ve Ödemeler

• Asıl brüt ücret
• Devamlılık arz eden prim ve ikramiyeler,
• Devamlılık arz eden tazminatlar,(Kasa, mali sorumluluk, unvan, imza, vb.)
• Aile yardımı,
• Yiyecek, yakacak, giyecek, vb.
• Toplu taşım kartı, araç tahsisi,
• Özel sigortalar
• Bayram ve izin harçlıkları,
• Öğrenim yardımı, burslar

Kıdem Tazminatının Hesaplanması

Ay bazında süreklilik göstermeyen ödemeler kıdem tazminatı matrahına dahil edilmez. (Yargıtay’a göre yılda 3 ay ödenen prim, ikramiye vb. sürekli sayılmalıdır)

Kıdem tazminatı kural olarak derhal, tek seferde ve nakden ödenmelidir

Zamanında ödenmeyen kıdem tazminatına mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Kıdem tazminatı hesaplamasında sadece Damga Vergisi kesintisi yapılır. (% 0,00759)

Kıdem tazminatı hesaplamasında Tavan Matrahı uygulaması vardır. Kıdem tazminatı tavanı 4.426,16  TL (2017 Yılı).

Kıdem tazminatında zaman aşımı 10 yıldır.

Kıdem Tazminat Hesaplama Formülü

YIL HESABI: Giydirilmiş Ücret * Çalışılan Yıl

AY HESABI: Giydirilmiş Ücret / 12 * Çalışılan Ay

GÜN HESABI: Giydirilmiş Ücret / 365 * Çalışılan Gün,

------------------------------------------------------------+++++++++++++++++++++++

Kıdem Tazminatı (Brüt) = Yıl+Ay+Gün

Damga Vergisi: Kıdem Tazminatı (Brüt) * 0,00759

NET KIDEM TAZMİNATI = Brüt – Damga Vergisi

ÖRNEK: Son 30 günlük brüt maaşı 2200 TL olan ve 10 yıl çalışan bir personelin kıdem tazminatını hesaplarsak;

10 yıl x 2200 brüt maaş = 22000 TL Brüt Kıdem Tazminatı

Damga Vergisi: 22000 x 0,00759 = 165 TL

22000 TL – 165 TL = 21.835 TL NET KIDEM TAZMİNATI

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ÖRNEK : 5 yıl 8 ay ve 10 gün çalışan bir personelin kıdem tazminatını hesaplarsak;

* İşçinin brüt ücreti : 1134 TL

* 5 yıllık tazminat: 5 x 1200= 6000 TL

* 8 aylık tazminat: 1200/12 x 8 = 800 TL

* 10 günlük tazminat: 1200/360 x 10 = 33,3 TL

Damga Vergisi: 6833 TL x 0,00759 = 51,24 TL

6833 TL – 51,24 TL = 6.781 TL NET KIDEM TAZMİNATI

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ÖRNEK : Son 30 günlük brüt maaşı 2500 TL olan ve 15 yıllık personelin kıdem tazminatını hesaplarsak;

10 yıl x 2500 brüt maaş = 37500 TL Brüt Kıdem Tazminatı

Damga Vergisi: 37500 x 0,00759 = 281,25 TL

37500 TL – 281,25 TL = 37.218,75 TL NET KIDEM TAZMİNATI

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ÖRNEK: Son 30 günlük brüt maaşı 1500 TL olan ve 5 yıllık personelin kıdem tazminatını hesaplarsak;

* İşçinin brüt ücreti : 1500 TL              * Aylık yemek: 143 TL Aylık

* Aylık servis: 156 TL Aylık

* Yıllık en son verilen yakacak yardımı: 500 TL Yıllık / 12 Aylık = 41,67 TL

* Yıllık Bayram yardımı: 500 TL Yıllık / 12 Aylık = 41,67 TL

* Giydirilmiş toplam brüt ücret: 1882,34 TL

5 yıl x 1882,34 TL Giydirilmiş brüt ücret = 9411,70 TL Brüt Kıdem Tazminatı

Damga Vergisi: 9411,70 x 0,00759 = 71,43 TL

9411,70 TL - 71,43 TL = 9340,27 TL NET KIDEM TAZMİNATI

Saygılarımla,
iKMania

Devamını oku... »

Hem istifa edip hem de tazminat almak

Kıdem tazminatına hak kazandıran nedenler 4857 sayılı iş kanununda belirtilmiştir. Bunun dışında sadece işveren işçinin işine son verdiğinde değil değişik şart ve koşullarda da istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir. Bunların çalışanlar tarafından bilinmesi gerekir çünkü birçok çalışan bu koşulları bilmediğinden işyerinden kendi isteğiyle ayrıldığında dahi bu tazminata hak kazanabiliyor. Kıdem tazminatı gibi yasal hakkını almadan işyerinden ayrılabiliyor.

1 – 3600 işgünü çalışmış ve 15 yıl çalışmış sigortalı kendi isteğiyle işyerinden ayrılırsa kıdem tazminatı alabilir mi?

İster kadın ya da erkek çalışan olsun eğer 08.09.1999 tarihinden önce sigorta işe girişli iseniz 3600 işgünü ve 15 yıl çalışmanız durumunda kendi isteğinizle işyerinden ayrılsanız dahi kıdem tazminatı almaya hak kazanırsınız. Bunun için sgk dan bir yazı alıp işyerine vermeniz yeterlidir.

Eğer ilk işe giriş tarihiniz 08.09.1999 tarihinden sonra ise maalesef bu zaman 4500 işgünü sgk ödenmesi ve 20 yıl sigortalı olarak çalışmış olmanız gerekmektedir.

Bu durumda son işyerinizde ister 1 yıldır çalışın ister 5 yıldır çalışın son çalışmış olduğunuz işyerinden kendi isteğinizle ayrılmanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanırsınız.

2 – Askere gidecek olan tazminat alabilir mi?

Askere gidecek olan çalışanlar askerlik şubesinden askere gideceklerine dair evrağı işyerlerine vermeleri durumunda kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. Askere daha sonra gidecekler kıdem tazminatı alabilir mi? askere daha sonra gidecekler de kıdem tazminatına hak kazanırlar. Örneğin askere 6 ay sonra gidecekseniz ve askerlik şubesinden askere gideceğinize dair yazı alırsanız askere gitmeden 6 ay önce dahi kıdem tazminatınızı alıp işyerinden ayrılabilirsiniz.

3 – Emekli olan çalışan işyerinden kıdem tazminatı alabilir mi?

Emekliliğe hak kazanan çalışanlar öncelikle emeklilik işlemlerinin başlaması için işyerinden “8- emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle” koduyla işten ayrılış bildirgesi düzenlenmelidir. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır ve emekli olması durumunda sgdp (sosyal güvenlik destek primi) ne bağlı olarak emekli olarak işe girişi tekrar yapılır.

4 – Kadın işçi evlenirse sonradan tazminat alabilir mi?

Kadın çalışanlar son işyerlerinde 1 yıldan fazla çalışıyorlarsa evlenmeleri halinde kıdem tazminatına hak kazanırlar. Evlilik tarihinden 1 yıl sonrasına kadar kıdem tazminatı talebinde bulunabilir. Aksi takdirde bu hakkı sona erer.

Son bir not: işçinin 4857 sayılı iş kanunu 24. maddesinde yer alan ‘’işçinin haklı nedenle derhal feshinde’’ kıdem tazminatı ve diğer tazminatlar gibi durumlar vardır ki onu da başka bir yazıda detaylı inceleriz.

Saygılarımla,
iKMania

Devamını oku... »